Medycyna dla Ciebie: wrzesień 2010
BLIZNY I BLIZNOWCE
Wiele osób z bliznami i przewlekłymi ranami trwa w cierpieniu przez lata, niepotrzebnie tracąc nadzieję na skuteczną pomoc. Leczenie ran i usuwanie blizn stało się bowiem wyzwaniem medycyny w XXI wieku. Eliminowanie widocznych na skórze oszpeceń było kiedyś niemożliwe. Pacjenci musieli się pogodzić ze skutkami rozmaitych chorób. Dziś są już metody, wciąż udoskonalane, pozwalające zlikwidować następstwa zranień lub głębszych ubytków skóry. Leczenie ran towarzyszy ludzkości od zarania dziejów. Nasi przodkowie musieli przecież radzić sobie ze skaleczeniami i obrażeniami doznanymi podczas polowań czy walki. Ale były to metody prymitywne, niepewne, oparte bardziej na intuicji, wymagające długiej rekonwalescencji. Okupione bólem i cierpieniem.
BURZA W SZKLANCE WODY
Tęsknimy za spokojem, marzymy o nim. Jednak im bardziej za nim gonimy, tym mniej znajdujemy go w sobie. Bo trudno go pielęgnować w ciągłym pośpiechu, zgiełku miasta, ulicznym korku, uczuciu niedosytu, napięciu, przy niespełnionych pragnieniach. Dusimy się w pancerzu norm i powinności. Czasami nierozładowane emocje kończą się zawałem serca lub topieniem trosk w alkoholu. Drobiazg może wywołać burzę. Mówimy coraz szybciej i nie możemy przestać. Tracimy kontrolę nad emocjami, zaczynamy płakać, krzyczeć. Zalewa nas wściekłość. Trzaskamy drzwiami, tłuczemy szkło. Częściej robią to kobiety i po takiej scenie słyszą: ty histeryczko!
CO JEŚĆ I PIĆ?
Wiele osób mylnie sądzi, że ograniczając ilość płynów zahamuje ilość wydzielanego potu. Jeśli organizm jest odwodniony, to wydziela mniej potu, ale jego termoregulacja pozostaje lekko zaburzona.
Pocenie się może wzmagać również kofeina, dlatego niewskazana jest kawa i czarna herbata oraz alkohol. Napoje te powodują przyspieszenie krążenia krwi oraz wzrost temperatury ciała, wzmagają więc potliwość. Latem należy wyeliminować całkowicie kawę i czarną herbatę, zastąpić je wodą mineralną oraz naparami ziołowymi. W czasie upałów trzeba wypijać przynajmniej 2 litry płynów. Szczególnie pomocne mogą być napary z mięty, pokrzywy, szałwii i wierzby białej. Należy zrezygnować z tych, które działają napotnie i potęgują pocenie. Są to: ziele z lipy, czarny bez, herbata z dodatkiem korzenia imbiru.
CO LUBI MÓZG?
Mózg człowieka jest znacznie bardziej skomplikowaną maszynerią niż reaktor atomowy. Podstawą dobrze pracującego centrum dowodzenia jest zaopatrzenie go w energię. Z zasobów całego organizmu mózg zużywa jej 20%, czerpiąc głównie z glukozy, której pochłania aż 50%. Dlatego funkcjonowanie komórek nerwowych w mózgu, pamięć oraz koncentracja – mają silny związek z codzienną zawartością naszego talerza. Czym zatem najlepiej karmić mózg?
DIETA A PMS
Objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS) powodują złe samopoczucie. Często przedłuża się ono na czas krwawienia miesięcznego. Bardzo ważny jest wtedy sposób odżywiania. Dobrze dobrany skład posiłków może znacznie złagodzić dokuczliwe objawy.
HEMOFILIA
Hemofilia jest rzadką chorobą genetyczną. W krwi chorego występuje niedobór lub brak jednego z czynników krzepnięcia: najczęściej VIII (hemofilia A) lub IX (hemofilia B). Mniej niż jedna na dziesięć tysięcy osób rodzi się chora. W Polsce jest obecnie zarejestrowanych ponad 2,5 tysiące chorych na hemofilię.
Zwykle choruje się na nią od urodzenia. Często jest dziedziczona, jednak aż w 30–50% przypadkach nikt w rodzinie wcześniej nie chorował.
JESIENNE INFEKCJE
Pogoda wystawia nas na próbę. Jednego dnia ciepło, drugiego dokucza już przejmujące zimno, pada deszcz, wieje wiatr. Zanim organizm przyzwyczai się do jednej aury, następuje zmiana. Takie wahania sprzyjają jesiennym infekcjom. Zmarznięci, przygnębieni, zmęczeni pluchą i coraz szybciej zapadającym zmierzchem stanowimy świetny cel ataku wirusów. Zaczynają się panoszyć w naszych drogach oddechowych, traktując osłabioną odporność ustroju jako zaproszenie do wspólnego życia.
JOGA DLA LENIWYCH
Stres, przemęczenie, życie w ciągłym pośpiechu sprawiają, że brakuje nam chwili wytchnienia, żeby oderwać się od codzienności. Doskonałym sposobem na ukojenie ciała i duszy są niewątpliwie wszelkiego rodzaju masaże – w tym m.in. tajski.
LEKARZ RADZI
NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY
Jestem ciągle zaspana i zmęczona, bo kiepsko śpię. Mam problemy z włosami, są suche, cienkie i wypadają. Męczą mnie ciągłe obstrukcje. Czy przyczyną tych dolegliwości może być niedoczynność tarczycy? Jak to ustalić, jakie badania wykonać? Mam 28 lat.
BOLĄCE STAWY
Mam 53 lata i pracuję w biurze, gdzie przede wszystkim siedzę. W domu dużo ruszam się w kuchni i ogrodzie (sadzę kwiatki, pielę grządki itp.). Od jakiegoś czasu (3–4 miesięcy) mam trudności ze wstaniem z łóżka. Moje dłonie i nogi są sztywne oraz obrzęknięte. Mocno bolą mnie stawy i trudno mi je rozruszać. Potem wszystko wraca do normy, aż do następnego rana. Czy to jakiś stan zapalny? Do jakiego lekarza powinnam się wybrać? A może wystarczą sposoby domowe?
WYSADZONY BRZUCH
Ostatnio zauważyłem, że po zjedzeniu każdego posiłku mam brzuch wysadzony jak balon. Szczególnie dotyczy to owoców i surowych warzyw. Muszę poluźniać pasek, bo to okropny dyskomfort. Czasem odczuwam ból lub kwaśny smak w ustach. Co mam robić, jak postępować w tej sytuacji?
ŁĄCZY TYLKO DZIECKO
Młodociani dziadkowie uważają, że nie mieli do końca wpływu na własne życie i wybór partnera. Z badania CBOS „Kiedy 1+1=3” wynika, że pojawienie się dziecka było głównym powodem zawarcia małżeństwa przez respondentów. Robili to pod naciskiem własnych rodziców. W przypadku, gdy sytuacja się powtórzyła oni również namawiali swoje dzieci do zalegalizowania związku.
MAMA CZY JUŻ BABCIA?
Rozpacz, zażenowanie, płacz, przerażenie, panika albo opanowanie, brak emocji, spokój – to reakcje towarzyszące rodzicom, którzy bardzo wcześnie zostali dziadkami. Pomimo początkowego szoku i niedowierzania dość łatwo zaakceptowali sytuację, w której się znaleźli, choć to głównie na nich spoczął obowiązek wychowania kolejnego dziecka – wynika z badania CBOS. Przeprowadzone zostało ono na „młodocianych dziadkach” w ramach III edycji Kampanii na Rzecz Świadomego Rodzicielstwa „Kiedy 1+1=3”.
MATA HARI
Przeszła do historii jako symbol zła, przebiegłości, fałszu, moralnej zgnilizny. Choć nikogo nie zabiła, uznano ją winną śmierci 50 tysięcy francuskich żołnierzy. Wielu historyków twierdzi, że sąd nad Matą Hari był uwspółcześnioną wersją średniowiecznych procesów czarownic. W Holandii, jej ojczystym kraju, do dzisiaj działa fundacja, która postawiła sobie za cel oczyścić złe imię najsłynniejszej kobiety-szpiega. To, że była kobietą słynną w całej Europie, nie ulega wątpliwości. Ale jej działalność szpiegowska stoi pod dużym znakiem zapytania.
TO TEŻ MĘSKA RZECZ
Niepłodność to poważny problem społeczny, w równym stopniu dotyczący kobiet i mężczyzn. Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku przyczyn bezdzietności szukano wyłącznie u kobiet. Przełomem w tym zakresie było opublikowanie przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w 1980 roku norm jakości nasienia, które pozwoliły na określenie potencjału płodności mężczyzny. Obniżenie parametrów nasienia, które nastąpiło na przestrzeni ostatnich 30 lat spowodowało konieczność weryfikacji obowiązujących norm. Zgodnie ze zmianą dokonaną w 2010 roku za prawidłowy wynik uznaje się koncentrację plemników wynoszącą do 20 mln w mililitrze nasienia. Oznacza to, że na przestrzeni ostatniej dekady męska płodność obniżyła się aż trzykrotnie. Zdaniem prof. Rafała Kurzawy, Przewodniczącego Sekcji Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego: ...trudności z określeniem norm laboratoryjnych nasienia świadczą o tym, że zjawisko męskiej niepłodności nasila się. Podkreśla on, że w Polsce problem niepłodności dotyczy już około 500 000–600 000 mężczyzn!
NIETOPERZA KUP MI LUBY!
Podczas ostatniego Mundialu w Republice Południowej Afryki do pilnowania porządku na stadionie Port Elizabeth organizatorzy zaangażowali sokoły oraz nietoperze. Zadaniem ptaków było upolowanie szczurów i myszy, które chciałyby prześlizgnąć się bez biletu na najważniejsze widowisko sportowe roku, a także nie dopuścić nad boisko żadnego gołębia. Gołąb lubi gnieździć się w obiektach sportowych. W najbardziej emocjonujących chwilach szybuje nad kopułą i wypróżnia się na głowy kibiców oraz zawodników. Nietoperzom natomiast polecono rozprawienie się z chmarami komarów. Stadion – usytuowany przy samym nabrzeżu jeziora North End – był istnym rajem dla krwiożerczych owadów.
OWOCE PRZYSZŁEJ MAMY
Zdrowie rozwijającego się w brzuchu dziecka zależy przede wszystkim od kondycji jego matki. Z tego też względu podczas całej ciąży kobieta musi dbać o siebie ze szczególną troską i uwagą. Najważniejsze, to unikanie stresów i przemęczania. Niezwykle korzystna jest też poprawa nawyków żywieniowych. Wzbogacenie diety o produkty bogate w witaminy i mikroelementy sprawia, że przyszła mama czuje się dobrze przez całe dziewięć miesięcy. Zamiast zdawać się całkowicie na farmaceutyki może sięgnąć po owoce i warzywa, stanowiące prawdziwą skarbnicę witamin.
PLAMY NA SKÓRZE
Kilka piegów na nosie dodaje kobiecie uroku. Jednak przebarwienia pojawiające się na twarzy, szyi, dekolcie czy dłoniach – szpecą. Są też bardzo trudne do usunięcia. Często powstają pod wpływem reakcji skóry na słońce. Kłopoty z nimi zaczynają się zwykle wczesną jesienią, po urlopie.
POKONAĆ DUSZNOŚĆ
To mylny pogląd, że astma daje o sobie znać tylko wiosną, w czasie kwitnienia i pylenia roślin. Jesienią lekarze obserwują liczne zaostrzenia tej choroby. A początek roku szkolnego i akademickiego wiąże się dla astmatyków oraz ich rodzin z nowymi wątpliwościami: na co mogą sobie pozwolić?
POWAKACYJNY PROBLEM
Jak wynika z badań, Polki częściej niż ich zachodnie sąsiadki unikają wizyt u ginekologa. Powodem tego wcale nie jest ograniczenie dostępu do publicznej służby zdrowia czy też wysoki koszt prywatnego leczenia. Okazuje się, że paraliżuje nas sama myśl o wizycie u lekarza. Wstydzimy się przyznać do infekcji i unikamy nurtujących nas pytań. W konsekwencji wolimy przeczekać problem niż skonsultować się ze specjalistą. Kardynalny błąd często kosztuje wiele zdrowia i wysiłku. Tymczasem wystarczy zawczasu zadbać o siebie.
RAK ŻOŁĄDKA
Rak żołądka to pierwotny nowotwór złośliwy (łac. Carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) wywodzący się z nabłonka błony śluzowej żołądka. Wyróżniamy raki typu jelitowego, rozlanego i mieszanego.
Najczęściej diagnozowanymi postaciami raka żołądka są raki miejscowo zaawansowane, dające objawy kliniczne. Wczesny rak żołądka, ograniczony tylko do błony śluzowej i podśluzowej, stanowi jedynie około 5% wszystkich wykrytych przypadków zachorowań.
ROBIMY PRZETWORY
Z mgr Justyną Marszałkowską, dietetykiem z Centrum Dietetycznego ProLinea w Warszawie rozmawia Magdalena Próchnicka
– Przetwory owocowo-warzywne, kiedyś tak popularne w prawie każdym domu, dziś znowu wracają do łask. Czy warto „produkować” je w domu, skoro tak dużo jest ich w sklepach?
SERCE I ROZSĄDEK
Choroby układu krążenia to wciąż główna przyczyna zgonów w Polsce. Nie tylko zawały serca są tego powodem i nie tylko przed nimi powinniśmy umieć się chronić. Układ krążenia to nie samo serce. To dużo bardziej skomplikowany system powiązanych ze sobą naczyń – tętnic i żył – rozprowadzających po organizmie krew, a wraz z nią składniki odżywcze, tlen, hormony, a nawet zażywane codziennie leki. To zarówno nasza napędzająca pompa, jak i najważniejszy szlak komunikacyjny. Swoim codziennym życiem, dobrymi i złymi nawykami, zapracowujemy na stan własnego układu krążenia.
SKUTKI WOLNOŚCI
Żyjemy w czasach, które szczególnie akcentują wartość wolności. Jest jednak pewne, że wolność jest wartością kłopotliwą i to nie tylko z tego powodu, że trzeba jej nadać własną, indywidualną treść. W przeciwnym przypadku staje się pojęciem pustym.
